20221226_123418

عروسک پویا و پونه

 

رویا منوچهری رشته تحصیلی اش الکترونیک است اما در سال۹۳ با دغدغه ی انجام یک فعالیت سازنده در حوزه ی کودک شروع به تحقیق در حوزه اسباب بازی کرد.
پس از یک سال تصمیم گرفت که از طریق طراحی و تولید عروسک، بچه ها را با سبک زندگی ایرانی اسلامی آشنا کند. عروسک هایی که او تولید می‌کند از نظر شکل و پوشش ویژگی های بومی یک کودک ایرانی را به نمایش می گذارد؛مثل:عروسک هایی اسکلت دار با قابلیت انعطاف در حالت های مختلف و عروسک های دستکشی نمایشی که در قالب یک خانواده و در جعبه ای به شکل خانه عرضه می گردد تا اهمیت روابط خواهر برادری ، والد فرزندی و هم چنین اهمیت بازی در حل مسائل مختلف را به کودک منتقل کند.
او در سال۹۴ از اولین عروسک خود تنها ۳۰ عدد تولید کرد که در نمایشگاه اسباب بازی شیراز به فروش رسید.در همان سال طراحی و تولید پویاوپونه را کامل تر کرد و به ثبت رساند و حالا چندسالی هست که این عروسک‌ها بنابر سفارشات موجود، تولید و به بازار عرضه می‌شود. اما بستر اصلی فروش آنها از طریق اینترنت و فضای مجازی هم فراهم است.
افتخارات:
مقام سوم گروه فرهنگی هنری جشنواره ملی اسباب‌بازی سال۹۵
مقام دوم گروه عروسک جشنواره ملی اسباب‌بازی سال۹۸

20221226_122932

گروه فرهنگی هنری آیه

 

عروسک های ریحانه و سلمان، عروسک هایی از جنس دغدغه های یک بانوی جوان که کودکی با هویت ایرانی _اسلامی را به نمایش می گذارند. هانیه یزدان پناه، بانوی 23 ساله ای که تمام دغدغه اش تولید عروسک هایی بود که بیشترین شباهت را به کودکان ایرانی داشته باشند. او مدیر گروه فرهنگی هنری آیه است. به بهانه انجام یک کار پژوهشی دانشجویی وارد دنیای عروسک ها و تولیدات فرهنگی هنری کودک می شود.

« من یک پژوهش دانشجویی داشتم، چون کارهای هنری بلد بودم  سراغ ایده عروسک سازی رفتم، چون می دیدم که در زمینه عروسک  سازی ضعیف هستیم و عروسک ایرانی اسلامی نداریم یا اگر داریم ضعیف است. شروع به تحقیق در این زمینه کردم بعد از  تکمیل تحقیقاتم، بیشتر علاقمند شدم تا وارد حوزه عروسک سازی شوم.  هدف ما این بود که چند شخصیت طراحی کنیم و بعد این شخصیت ها را پرورش دهیم طوری که بر ای آنها انیمیشن،عروسک،  داستان و … تولید کنیم یعنی نمیخواستیم  فقط عروسک تولید کنیم، طراحی چند شخصیت برای ما مهم بود اما چون در مرحله اول، فقط توانایی تولید عروسک را داشتیم، فکر کردیم از همین نقطه که فعلا میتوانیم شروع کنیم و بعد برویم سراغ شخصیت پردازی و داستان نویسی و…»

خانم یزدان پناه ابتدا کارش را در خانه پدری اش کلید میزند و خانوادگی تولیدات عروسک ها را برای تعداد پایین انجام می دادند. اما با گسترش کار و تصمیم بر تولید انبوه ،او با سرمایه 5 میلیون تومانی کارش را گسترش می دهد. حالا بخشی از کارش را کارگاه های دیگر با دستگاه برش و لیزر انجام می دهند و بخش اصلی کار یعنی دوخت و دوز عروسک ها را چند بانوی سرپرست خانواده در خانه هایشان انجام می دهند.

عروسک های گروه آیه شبیه کودکان ایرانی هستند، عروسک هایی ساده و معمولی که قرار نیست کودک را از دنیای واقعی اش دور کند. رنگ پوست، موهای سیاه یا قهوه ای ، ساختمان بدنی و حتی لباس های عروسک با ویژگی های یک کودک ایرانی همخوانی دارد. « عروسک باربی به کودک القا می کند که تو به اندازه کافی زیبا و خوش هیکل نیستی و باعث می شود کودک از آفرینش خودش ناراضی باشد. کار سختی بود که همه ملزومات عروسک را متناسب با نیاز و ویژگی های یک کودک ایرانی بچینیم اما شدنی بود. برای رنگ مو به سختی توانستیم موی مصنوعی مشکی یا قهوه ای تیره  پیدا کنیم. در طراحی لباس هم دقت داشتیم که لباسی باشد که بچه ها الان هم آن را میپوشند مثلا ریحانه یک پیراهن چین دار میپوشد. برای لباس سلمان دو نوع پارچه استفاده می کردیم، چهارخانه و ارتشی که پسرها بیشتر می پسندند، در انتخاب رنگ لباس ها و ملزومات سعی کردیم انتخاب ها به روز و با رنگهای ست باشد که کودکان بیشتر دوست دارند.»

آیه یعنی نشانه و هانیه یزدان پناه معتقد است: « هر توانمندی و هنر انسان یک آیه و نشانه از سوی خداوند مهربان است.»

گروه فرهنگی هنری آیه از سال ۹۶ در تهران شروع به طراحی و تولید عروسک های ایرانی اسلامی کرده است و در حال حاضر 5 عضو ثابت دارد و در زمان سفارشات بالا، برای 15 نفر به صورت غیر مستقیم نیز ایجاد شغل می کند. این گروه موفق به تولید و طراحی چند مدل عروسک  شده که معروف ترین آنها ر یحانه و سلمان با تیراژ1000 عدد ، می باشد. بستر اصلی فروش عروسک های آیه به صورت غیرحضوری و مجازی است اما در بعضی از فروشگاه ها هم این محصولات عرضه شده است.

لازم به ذکر است که گروه هنری آیه در سال 98 در جشنواره آتش به اختیار به عنوان کسب و کار نمونه مورد تقدیر قرار گرفته است. و عضو انجمن تولیدکنندگان اسباب بازی نیز می باشد.اولین و پرطرفدارترین عروسک گروه آیه، عروسک های ریحانه و سلمان هستند که در شورای نظارت بر اسباب بازی ثبت شده اند.

20221226_122807

گروه تولیدی انار

عروسک ها همیشه جزئی جدانشدنی از زندگی کودکان بوده و هستند. عروسک هایی که فارغ از جنبه بازی و اسباب بازی برای کودکان ، عامل انتقال فرهنگ بوده و در شکل گیری هویت نیز نقش بسزایی دارند.

حامد معلمی، مدیر موسسه فرهنگی انار می باشد. او کارشناس ارشد جامعه شناسی است و تحصیلات حوزوی دارد. دغدغه اش در حوزه کودک با  فعالیت های تبلیغی شروع شد و  در نهایت با تولید عروسک ادامه پیدا کرد. “: کودک از لحاظ سنی و اهمیت یادگیری یک مخاطب استراتژیک است، وقتی تصمیم گرفتیم در این حوزه کار کنیم فعالیت های رایج دنیا را رصد کردیم و دیدیم که برای کودک شخصیت سازی صورت می گیرد یعنی  ابتدا محصولات رسانه‌ای (فیلم و انیمیشین) تولید می کنند بعد سراغ پیوست محصولات دیگر مثل کتاب و عروسک می‌روند. دقیقا همان فرایندی که عروسک ‌باربی طی کرده است. تصمیم ما هم همین بود، اینکه ابتدا به سراغ ساخت انیمیشن برویم اما از نظر تخصص و امور مالی این کار از عهده ما خارج بود.”

مسیر دشوار تولید انیمیشن مانع  ادامه راه برای آقای معلمی نشد.  این جوان مشهدی و گروهش از فرصت اربعین برای شروع کار در حوزه تولید عروسک استفاده کردند. “اربعین سال ۹۳ تصمیم گرفتیم برای کودکانی که در راهپیمایی هستند فعالیتی انجام بدهیم، با کمک آقای دوست محمدی دو عروسک ساده، طراحی شد و  بعد مراحل ساخت را طی کرد. کم کم دیدم همان مسیری که باید با انیمیشن شروع می‌کردیم با عروسک ها هم می‌شود شروع کرد. عروسک های ما به اسم، زینب و محسن دو زائر نمادین اربعین هستند که تلاش می کنند کودکان را با امام حسین (علیه السلام) و زیارت اربعین آشنا کنند.”

دغدغه ی گروه انار این است که کودکان ایرانی در عروسک های زینب و محسن از نظر ظاهر و پوشش کودکی شبیه خودشان را ببینند و راحت تر بتوانند با آن ها ارتباط برقرار کنند.

با تلاش آقای معلمی محصولات جانبی از قبیل پازل و کتاب داستان، با هدف شخصیت پردازی  عروسک های زینب و محسن نیز طراحی و تولید شده است.

از سال 93تاکنون تغییرات مثبتی در جنس عروسک ها و ظاهر آن ها ایجاد شده است. گروه انار در مسیر تولید فراز و فرودهایی را طی کرده، حامد معلمی در این باره می گوید : ” ما قصد نداشتیم مستقیما وارد تولید انبوه شویم، بعد از طراحی شخصیت ها به دنبال کارگاه تولیدی گشتیم تا اعروسک ها را برای ما تولید کند. اما پیدا نکردیم، بنابراین با یک سرمایه ۱۰ میلیون تومانی کار را در حد محدود شروع کردیم که تا پنج سال هیچ سودی نداشتیم و حتی به صورت شخصی برای پیشرفت کار هزینه می‌کردیم.”

این عروسک ها در حال حاضر توسط موسسه فرهنگی انار در شهر مشهد تولید می‌شوند و تیراژ آن به تعداد1000 عدد در ماه می رسد.